ದೀಪಾವಳಿ : ಸಗರನಾಡಲಿ ಸಗಣಿ ನಿರ್ಮಿತ ಪಾಂಡವರ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಪೂಜೆ!

ದೀಪಾವಳಿ : ಸಗರನಾಡಲಿ ಸಗಣಿ ನಿರ್ಮಿತ ಪಾಂಡವರ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಪೂಜೆ!

ಸಗರನಾಡಿಗೂ ಪಾಂಡವರಿಗೂ ಯಾವ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಬೇಧಿಸದ ಭಾವ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಬೆಸುಗೆ ಇದೆ. ಶಹಾಪುರದ ಮಹಾ ಪರ್ವತ ಒಡಲಿನಲಿ ಅನೇಕ ಅಚ್ಚರಿಗಳನ್ನು, ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ತುಂಬುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾಂಡವರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅನೇಕ ಶರಣರು, ಸಂತರು, ಸಿದ್ಧಿಪುರುಷರು, ಸೂಫಿಗಳ ನೆಲೆ. ಇದೇ ಪರ್ವತದಲ್ಲೇ ಬುದ್ಧ ಯೋಗ ನಿದಿರೆಗೆ ಜಾರಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೃಷ್ಠಿ ಅಪೂರ್ವ ಚಿತ್ರದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಕುರುಚಲು ಕಾಡಿನ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಔಷಧೀಯ ಪ್ರಾಣವಾಯು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಬಾವಿ, ಹೊಂಡ, ಹಳ್ಳ-ಕೊಳ್ಳ, ಪುಷ್ಕರಣಿಗಳ ಅಮೃತದಂತ ಜೀವ ಜಲ ಜೀವ ಚೈತನ್ಯದ ಬೆರಗು.

ನಾಗರಕೆರೆ ಸುತ್ತಿ ಶೀಲವಂತೇಶ್ವರ, ಬಸ್ಸಯ್ಯ ಮುತ್ಯಾನ ಗದ್ದುಗೆ, ಸೀಲಾರ್ ಸಾಬ್ ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ನಮಿಸಿ, ತ್ರಿಮೂರ್ತಿರೂಪ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನಿಗೆ ಶರಣೆಂದು ಸಿದ್ದಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇಗುಲದ ದಾರಿಗುಂಟ ಏರುತ್ತಿದ್ದರೆ ತರುಣಿಯ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಜಡೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಹಳ್ಳದ ಜಲವೈಭವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ. ಬಯಲಾಂಜನೇಯ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಗುಡಿ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಕಿಲೆ ಹೊಕ್ಕರೆ ಮಂದಾಕಿನಿ ಬಾವಿಯ ತೆಂಗಿನ ಹಾಲಿನಂತ ಅಮೃತ ಬೊಗಸೇಲಿ ಕುಡಿವುದೇ ಸೊಗಸು. ತಾವರೆಕೆರೆಯ ಎಲೆ, ಕಮಲ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಂಡು ತಾವರೆಪಟ್ಟಿಯ ಕಾಳು ಸೇವಿಸುತ ನಡೆದರೆ ಮೋಸಪ್ಪನ ಬಾವಿ ದಾಟಿ ಮೇಲುಗಿರಿ ತಲುಪಿದ್ದೇ ತಿಳಿಯದು.

ಏಳುಗಿರಿ ಏರಿ ಮೇಲುಗಿರಿ ಪರ್ವತ ತಲುಪಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮೂರೇ ಗೇಣು ಎಂಬ ಪ್ರಕೃತಿ. ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರೀಶೈಲ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪುಳಕಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಏಳು ಲಿಂಗುಗಳ ಬೃಹತ್ ಗುಹೆಯೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯ ಗುಹೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತ ರಸ್ತಾಪುರದ ಶರಭಲಿಂಗೇಶ್ವರರ ಪವಾಡದ ಕಥೆ ಕೇಳುವುದೇ ಪರಮರೋಚಕ. ಸದಾ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರು ಬಳೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ನೀಲಮ್ಮನ ಬಾವಿಯ ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ನೀರು ಆಹಾ ಆನಂದಮಯ. ನಿಲಂಕಾರದತ್ತ ತೆರಳುವ ಮಾರ್ಗ ಮದ್ಯೆ ಗಂಟೆಯಂತೆ ಶಬ್ಧ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಕಲ್ಲುಗುಂಡು ಜಗ ಸೋಜಿಗ. ನಿಲಂಕಾರ ಗುಡಿಯ ದೀಪ ದರ್ಶನ, ಜೀವಕೈಲಿಡಿದು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿದ ಬಳಿಕವೇ ಬದುಕು ಮತ್ತು ದೈವದ ನಿಜಾರ್ಥ ನಿರಾಕಾರ, ನಿರಹಂಕಾರ ಎಂಬ ಪಾರಮಾರ್ಥಿಕ ಸತ್ಯ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುದು.

ಹೀಗೆ ನಾನಾ ಅಚ್ಚರಿ, ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಗಣಿಯಾಗಿರುವ ಮಹಾಪರ್ವತದಲ್ಲೇ ಪಾಂಡವರ ಬಂಡೆಯೂ ಇದೆ; ಭೀಮನ ಗುಹೆ ಇದೆ. ಹಲವೆಡೆ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪಾಂಡವರ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳೂ ಉಳಿದಿವೆ. ಪಾಂಡವರು ವನವಾಸಕ್ಕೆಂದು ಬಂದವರು ಇದೇ ಮಹಾ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಪಾಂಡವರು ಬಿಲ್ಲು ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೊನ್ನಂಬರಿ, ಉತ್ತರಾಣಿ ಕಡ್ಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಹಣ್ಣುಗಳು-ಹೂವುಗಳು ಪರ್ವತದಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಕಾಡು ಮೃಗಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇರಲಾರವು. ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಜೋಳದ ಕಾಳಿಗೊಂದರಂತೆ ದೇಗುಲಗಳಿವೆ ಎಂದು ಪುರಾತನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಗಣಿ ನಿರ್ಮಿತ ಪಾಂಡವರ ಪೂಜೆ!

ದುರ್ಯೋಧನನ ವಿರುದ್ಧ ಪಾಂಡವರು ಯುದ್ಧ ಗೆದ್ದು ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮರು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ವಿಜಯ, ಸಂಭ್ರಮದ ದಿನವನ್ನೇ ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯಮಿ, ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧ ಧರ್ಮದ ವಿಜಯವನ್ನು ಅಂಧಕಾರ ಅಳಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಂಡವರನ್ನು ಪ್ರತಿ ಮನೆ -ಮನಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವ ಹಬ್ಬ ದೀಪಾವಳಿ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಮೊದಲಿಗೆ ಪಾಂಡವರ ಬಂಡೆಕಡೆಗೆ ತೆರಳಿ ಹೊನ್ನಂಬರಿ(ತಂಗಟಿ) ಹೂವು ತರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯ. ಗೋವಿನ ಸಗಣಿ ಬಳಸಿ ಪಾಂಡವರ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ರಚನೆ. ರಂಗೋಲಿ ಬಿಡಿಸಿ, ಸಗಣಿಯಿಂದ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಧರ್ಮರಾಯ, ಬಲಭೀಮ, ಅರ್ಜುನ, ಲವ-ಕುಶರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಟೆಯ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಇಬ್ಬರು, ಕೋಟೆ ಹಿಂಭಾಗ ಇಬ್ಬರು ಸೈನಿಕರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಜಗುಲಿ, ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದ ಬಳಿಯೂ ಇಬ್ಬಿಬ್ಬರು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಪಾಂಡವರ ಮುಂದೊಂದು ಸಗಣಿ ನಿರ್ಮಿತ ಪ್ರಣತಿ ರಚಿಸಿಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಹೊನ್ನಂಬರಿ, ಉತ್ತರಾಣಿ ಕಡ್ಡಿಯಿಂದ ಕೋಟೆ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ, ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಕುಂಕುಮ, ಅರಿಷಿಣ ಹಚ್ಚಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ದೀಪ ಮುಡಿಸಿ, ಹೋಳಿಗೆ, ಅನ್ನದ ನೈವೇದ್ಯೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಆರತಿ ಬೆಳಗಿ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಭಕ್ತಿಯ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಮನೆ ಮಂದಿಯೆಲ್ಲಾ ಪಡಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹಬ್ಬದೂಟ ಸವಿಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಂದಿಗೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಗರನಾಡಿನ ಮಂದಿ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಪಾಂಡವರ ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಸತ್ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರಾಯಬಾರಿಗಳು.

–ಬಸವರಾಜ ಮುದನೂರ್
ಶಹಾಪುರ